02. Dąb Władysław – Włodowice (Drzewo Powiatu Kłodzkiego 2026)

Lokalizacja

Ulica (bądź opis miejsca):

Włodowice, przy moście północnym

Miejscowość Włodowice

Współrzędne geograficzne GPS (podane w stopniach, minutach i sekundach)

50°34'45.6"N 16°29'15.0"E

Link do mapy

https://maps.app.goo.gl/gfcoxUGmhE6EJqnQ9

Nazwa drzewa

Dąb Władysław

Szacowany wiek drzewa:

230 lat

Gatunek:

Dąb szypułkowy (Quercus robur)

Obwód drzewa mierzony na wysokości 130 cm

360 cm

Wysokość drzewa (szacunkowa)

28 metrów

Inne (np. czy drzewo jest objęte ochroną pomnikową, czy rośnie na terenie zabytkowym)

Cechy wyróżniające drzewo

Baldachowaty pokrój korony

Dąb „Władysław” rosnący we wsi Włodowice nad rzeką Włodzicą, którego historia sięga 1796 roku, stanowi unikalny pomnik przyrody i historii. O jego wyjątkowości decyduje nie tylko imponujący wiek, ale przede wszystkim głęboki, niemal mistyczny wymiar symboliczny. Wyrosłe w charakterystycznym miejscu – w samym rozwidleniu rzeki Włodzicy (dawnej Walditz) oraz Młynówki – drzewo to jest żywym pomostem łączącym epoki, kultury i narody, które na przestrzeni dziejów kształtowały tożsamość ziemi noworudzkiej.  Dolina Włodzicy, okrzyknięta na początku XX wieku „drogą tryumfu natury”, od pokoleń zachwycała wędrowców.

Sam dąb, rosnący tuż przy moście w górnych Włodowicach, od ponad dwóch stuleci wita i żegna mijających go codziennie ludzi. Tak jest nieprzerwanie do dziś – ten urokliwy zakątek od wielu lat znajduje się na trasie wszystkich, którzy rano spieszą do swych spraw w Nowej Rudzie i sołectwie. Stanowi także przystanek i ulubione miejsce odpoczynku spacerowiczów z Włodowic i Nowej Rudy, turystów oraz amatorów sportu. W kojącym cieniu wiekowego drzewa wszyscy chętnie korzystają z gościnności sołeckiej ławki, chłonąc atmosferę i piękno otaczającego krajobrazu. Charakterystyczny, malowniczy parasolowaty kształt korony dębu nie jest dziełem wyłącznie samej przyrody – to efekt regularnych, prowadzonych od dziesięcioleci cięć pielęgnacyjnych, niezbędnych dla zachowania bezpieczeństwa pobliskiej linii elektrycznej, która biegnie w tym miejscu od początku XX wieku. Bujny wzrost drzewa ujętego dawniej w widły rzek to poniekąd zasługa lokalnych tradycji młyńskich sięgających XIV stulecia.

Dąb będąc świadkiem wielkich migracji z lat 40. XX wieku rośnie na pograniczu geograficznym i kulturowym. To właśnie wtedy, w latach 40. Ubiegłego wieku ujawnia się niezwykła, ukryta w języku koincydencja osób, zdarzeń i znaczeń. Drzewo latem 1945 witało nowych, polskich osadników przybywających do Włodowic. Pierwszym z nich – choć przymusowym, polskim pionierem, był Władysław Nowosiadły (1925–1991) przybyły tutaj już 1942 roku. Zaś wiosną 1946 roku dąb żegnał dawnych niemieckich mieszkańców wsi, opuszczających swoje Walditz. Obserwować tu można niesamowity splot historyczno-lingwistyczny. Zarówno niemiecka nazwa rzeki i dawnej wsi Walditz, znane ze średniowiecznej historii miejscowości czeskie odpowiedniki Valdice i Valdo, jak również imię polskiego pioniera Władysława wyrastają z dokładnie tego samego praindoeuropejskiego rdzenia oznaczającego „władać, panować, być silnym”. Ta unikalna zależność językowa pokazuje, że dąb „Władysław” spina nie tylko historię lokalną, ale też szersze, polsko-czesko-niemieckie dziedzictwo całego pogranicza. 

Opowieść o włodowickim drzewie oraz jego nominacja do tytułu Drzewa Roku 2026 wpisują się w administracyjne dzieje regionu. Wieś Włodowice leży w granicach Gminy Nowa Ruda, ustanowionej w 1976 roku. Ta zbieżność dat tworzy idealną klamrę kompozycyjną: gdy Gmina Nowa Ruda świętuje swój 50. jubileusz istnienia, włodowicki świadek wielkich zmian kulturowych sprzed 80 lat obchodzi monumentalne, 230. urodziny.

Dąb „Władysław” nie tylko spaja losy ludzkich pokoleń, lecz stanowi także żywą metrykę czasu dla całej lokalnej społeczności i struktur samorządowych, górując nad nimi swoją długowiecznością. Nie jest jedynie biernym elementem krajobrazu, ale strażnikiem ciągłości historycznej i niemym świadkiem współczesnych rozmów, zabaw organizowanych w jego cieniu, chwil zadumy każdego kto przysiada na ławce pod nim.